Tarih
Değerli Okuyucular, 28 Mayıs 2026 günü, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kuruluş yıldönümüydü. Bundan tam 108 yıl önce, 28 Mayıs 1918’de, Tiflis’te toplanan Azerbaycan Milli Şurası, Güney Kafkasya tarihinin en önemli siyasal belgelerinden biri olan İstiklal Beyannamesi’ni kabul etti ve Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilan etti. Bu ilan yalnızca
Tarih
Değerli Okuyucular, Bugün biri çıkıp da “İslam düşünce tarihinde, hayvanların insanları mahkemeye verdiği bir felsefe metni vardır” dese, birçok kişi buna şaşırır. Oysa bundan yaklaşık bin yıl önce, İhvân-ı Safâ adıyla bilinen gizemli bir düşünce topluluğu, tam da bunu yaptı. “İhvân-ı Safâ” ifadesi, kelime anlamıyla “Saflık Kardeşleri” ya da “Arınmış
Tarih
Değerli Okuyucular, 24 Şubat 2022 sabahı Rus tankları Ukrayna sınırını geçtiğinde dünya bir an için nefesini tuttu. Avrupa’da uzun yıllardan sonra yeniden büyük bir savaş başlamıştı. Televizyon ekranlarında patlayan füzeler, yanan şehirler ve kilometrelerce uzayan mülteci konvoyları görülüyordu. O günlerde uluslararası yorumcuların çoğu aynı soruyu soruyordu: “Üçüncü Dünya Savaşı
Tarih
Değerli Okuyucular, Güney Kafkasya’nın 18. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan tarihi, bir coğrafyanın üç ayrı siyasal düzeni arka arkaya yaşamasının hikayesidir. Önce hanedanlık düzeni, sonra imparatorluk bürokrasisi (guberniya), ardından devrim, milliyetçilik ve sınır savaşları. Bu dönüşümün merkezinde Aras havzası ve özellikle Surmalu Uyezdi, yani Iğdır hattı yer alır. 1720’ler
Tarih
Değerli Okuyucular, Tarihin akışında gelişmeler çoğu zaman gözümüze ani sıçramalar gibi görünür. Büyük icatlar, büyük keşifler ve bir anda ortaya çıkmış gibi duran yeni fikirler… Oysa bu görüntü yanıltıcıdır. İnsanlık tarihinin hemen her alanında ister teknolojide olsun ister bilimde, felsefede ya da toplumsal yapıda, ilerleme aslında sessiz ve kademeli bir
Tarih
Değerli Okuyucular: İnsanın serüveni, beyninin içinde yazılan görünmez bir tarihtir. Göbeklitepe’nin taşlarına şekil veren ellerle bugün telefon ekranlarına dokunan eller, aslında aynı donanımı taşır. On binlerce yıldır beynimiz büyüklük olarak değişmedi, ama her çağda ona yeni bir yazılım yüklendi. Ritüeller, yazılar, yasalar, bilim ve algoritmalar… Hepsi aynı beynin farklı
Tarih
Değerli Okuyucular, 13 Temmuz 1930’da Van’ın Erciş ilçesine bağlı Zilan Deresi’nde, Cumhuriyet tarihinin en karanlık en tartışmalı olaylarından biri yaşandı. Söz konusu olay, yüzlerce hatta bazı kaynaklara göre binlerce sivilin hayatını kaybettiği, topyekûn bir askeri operasyonla gerçekleşen kitlesel bir kıyım olarak tarihe geçti. Bugün hâlâ Zilan Katliamı’
Tarih
Değerli Okuyucular, Geçtiğimiz günlerde Almanya’daki kız kardeşimle telefonda konuşuyorduk. Sıradan bir sohbetti; gündem, hava durumu, çocuklar derken konu birden Hindistan-Pakistan gerginliğine geldi. Bana şöyle dedi: “Hindistan, Pakistan’daki Beluçların bağımsızlık ilanını tanımış. Biliyor musun, Pakistan’da Beluç diye bir halk olduğunu ben bu krizle birlikte öğrendim.” O an sustum.
Tarih
Değerli Okuyucular: Tarihsel yazımda bilgi toplamak kadar, bu bilgiden hareketle özgün tezler geliştirmek de büyük önem taşır. Bugün özellikle üniversite öğrencilerinin karşılaştığı en temel sorunlardan biri, yalnızca bilgi derlemekle yetinmeleri; yorumlama, karşılaştırma ve tartışma içeren tezler üretememeleridir. Oysa tarih, yalnızca geçmişin kayıtlarını değil, bugünün ve geleceğin sorularını da aydınlatacak fikir
Tarih
Değerli Okuyucular: 1904 yılında Osmanlı Devleti, Batılı güçler tarafından “Hasta Adam” olarak adlandırılıyordu. İmparatorluk 19 yy. boyunca özellikle Kuzey Afrika’da büyük toprak kayıpları yaşamıştı buna rağmen hâlâ üç kıtaya yayılan geniş bir coğrafyaya hükmediyordu. Kafkas kökenli Kütahyalı bir Türk olan tıp doktoru, cerrah Hacı Mustafa Efendi, 1904 yılında Bayburt’
Tarih
Değerli Okuyucular: Rüyalar hayatımın yarısıdır, dersem abartmamış olurum. Çocukluğumdan beri bu hep böyle oldu. Özellikle Fransa yıllarımda kâbus ve rüyalar zihnimi allak bullak ediyor, günlük hayatımı derinden etkiliyordu. Tedavi aldım ama sonuç vermedi. Pes eden psikiyatrist dostum gülerek, “Öyle görünüyor ki senin için rüyalar gerçek yaşam ve gerçek yaşam da
Tarih
Değerli Okuyucular: Gazete haberinde Van’ın Edremit ilçesinde yaşayan 83 yaşındaki Makbule Özer’in “yasadışı örgüte yardım etmek” iddiasıyla cezaevine konulduğunu duyunca zihnim allak bullak oldu, annemle ilgili hatıralar canlandı. ÇEYİZ SANDIĞI Ceviz ağacından süslemeli çeyiz sandığı Şimdileri bilmem ama çocukluğumda her gittiğim evde mutlaka bir çeyiz sandığı bulunurdu. Ceviz